جلال خالقی مطلق، شاهنامهپژوه برجسته، در کتاب «از شاهنامه تا خداینامه»، به یکی از پرسشهای اصلیدر حوزهی مطالعات حماسی ایران پاسخ میدهد: منبع فردوسی برای سرایش شاهنامه چه بوده است؟ این اثر، که نتیجهی بیش از سی سال تحقیق است، با ارائهی شواهد تاریخی، نظریهای را که آبشخور شاهنامه را روایات شفاهی و فردوسی را در شمار گوسانها میداند، به چالش میکشد و استدلال میکند که شاهنامه بر پایهی یک منبع مکتوب و مدون، یعنی «شاهنامهی منثور ابومنصوری»، به نظم درآمده است. خالقی مطلق در بخش اول کتاب، با استناد به ۳۱ بیت از دیباچهی شاهنامه و ۳۲ اشارهی دیگر فردوسی به مأخذ خود در سراسر کتاب با عناوینی چون «نامه باستان» و «دفتر پهلوی»، نشان میدهد که خود شاعر به کرات بر نوشتاری بودن منبع خود تأکید کرده است. او سپس دلایل دیگری را بر این مدعا میافزاید؛ از جمله مطابقت ساختاری شاهنامه با تاریخهای پیشین مانند تاریخ طبری، وجود آگاهیهای دقیق از آیینهای درباری که در آثار شفاهی یافت نمیشود، و سهو تاریخی مشترک میان شاهنامهی فردوسی و مقدمهی شاهنامهی ابومنصوری دربارهی زمان ترجمهی «کلیله و دمنه».
شما می توانید با ثبت نظر و امتیاز خود ما را در بهبود محصولات یاری رسانید .